Organy z kościoła ewangelicko-augsburskiego w Pasymiu - Historia wersji

Konrad o 08:13, 1 wrz 2015

2015-09-01T08:13:52Z

Arom2001 o 09:29, 10 gru 2014

2014-12-10T09:29:41Z

Konrad o 09:20, 25 sie 2014

2014-08-25T09:20:07Z

Konrad o 08:19, 16 lip 2014

2014-07-16T08:19:21Z

Arom2001 o 12:14, 2 lut 2014

2014-02-02T12:14:07Z

Arom2001 o 10:45, 2 lut 2014

2014-02-02T10:45:47Z

Arom2001 o 16:22, 14 gru 2013

2013-12-14T16:22:18Z

Arom2001 o 16:21, 14 gru 2013

2013-12-14T16:21:36Z

Arom2001: Utworzył nową stronę „[[Image: organy_ewangelicki_pasym_1.jpg|thumb|right|200px|Źródło: [http://www.pasym-parafia.pl/ www.pasym-parafia.pl/] ]] [[Image: organy_ewangelicki_pasym_2.jpg|th…”

2013-12-14T16:14:50Z

Utworzył nową stronę „thumb|right|200px|Źródło: [http://www.pasym-parafia.pl/ www.pasym-parafia.pl/] [[Image: organy_ewangelicki_pasym_2.jpg|th…”

Nowa strona

[[Image: organy_ewangelicki_pasym_1.jpg|thumb|right|200px|Źródło: [http://www.pasym-parafia.pl/ www.pasym-parafia.pl/] ]]

[[Image: organy_ewangelicki_pasym_2.jpg|thumb|right|200px|Źródło: E. Olkowska, ''Prospekt organowy z Pasymia'', „Warmińsko-Mazurski Biuletyn Konserwatorski” R. 4 (2002), s. 104.]]

[[Image: organy_ewangelicki_pasym_3.jpg|thumb|right|200px|Źródło: [http://www.pasym-parafia.pl/ www.pasym-parafia.pl] ]]

Zabytek techniki z początku XVIII wieku, znajdujący się w [[Kościół ewangelicko-augsburski w Pasymiu |w kościele ewangelicko-augsburskim w Pasymiu]].

==Historia==
Pierwsza wzmianka o istniejących w tym kościele organach pochodzi z 1705 roku. W związku z planowaną budową nowego instrumentu dokonano wówczas wyceny urządzenia już istniejącego. Wykonawca, w ramach części ekwiwalentu za pracę, miał przejąć materiał z wcześniejszego instrumentu. Nowe organy zamówiono w pracowni [[ewim:Jahann Jozue Mosengel |Jahanna Jozuego Mosengela]]<ref>Jozue Mosengel jest autorem organów wykonanych w 1721 roku dla [[Bazylika Mniejsza Nawiedzenia Najświętszej Maryi Panny w Świętej Lipce|kościoła p.w. Nawiedzenia Najświętszej Marii Panny w Świętej Lipce]].</ref> w Królewcu. Dokładny czas ich powstania nie jest znany. Przypuszcza się jedynie, że prace trwały kilka miesięcy i zakończono je jeszcze w 1705 roku. Podstawę pod chór, gdzie instrument miał być ustawiony, wymurował Adam Winkelmann, natomiast prace stolarskie wykonał Peter Schultz. W kolejnych latach przyozdabiano szafę organową. Prace malarskie wykonano dopiero w 1744 roku, co uwieczniono na prospekcie, umieszczając tam datę. To też było przyczyną wieloletniego zamieszania we właściwym ustaleniu czasu powstania samego instrumentu. Organy przetrwały do początku XX wieku. W 1902 roku, na zlecenie pasymskiego kolegium kościelnego, nowy instrument wykonał [[ewim:Carl Novak]] Carl Novak]] z [[ewim:Królewiec|Królewca]]. Umieścił on nowe urządzenie w starej obudowie po organach Mosengela, nie usuwając dawnych prospektowych piszczałek, które od tej pory pełnić zaczęły jedynie rolę dekoracyjną. Po II wojnie światowej brak należytego użytkowania i konserwacji spowodował, że organy w szybkim stopniu niszczały. W latach 70-tych poddano częściowej konserwacji jedynie prospekt organowy. Dopiero w połowie lat 90-tych XX wieku podjęto decyzję o odrestaurowaniu instrumentu Mosengela oraz całościowej konserwacji prospektu. Urządzenie z fabryki Carla Novaka odstąpiono parafii Starokatolickiego Kościoła Mariawitów w Cegłowie koło Mińska Mazowieckiego. Inauguracja przeniesionego instrumentu odbyła się 12 listopada 2000 roku.

==Opis==
Organy są wyposażone w trakturę mechaniczną i klapowe, tradycyjne wiatrownice. Piszczałki wykonano z drewna sosnowego, świerkowego, dębowego i stopu cyny. Ozdobny stół gry posiada jedną klawiaturę ręczną o 45 klawiszach, z tak zwaną krótką oktawą w basie. Na zestaw brzmieniowy składa się 12 głosów, a ich nazwy znajdują się obok kutych z żelaza kluczy rejestrowych, umieszczonych w dwóch rzędach. Pierwotnie instrument zaopatrywany był w sprężone powietrze przez cztery miechy. Po renowacji zainstalowano w nich dmuchawę elektryczną. Konstrukcja prospektu zbudowana została na zasadzie zwartego bloku, o przewadze elementów pionowych bez wyodrębnionego pozytywu. Szafa organowa jest dwukondygnacyjna, trójosiowa, złożona z wysokiego płaskiego cokołu w pierwszej kondygnacji i trójwieżyczkowej obudowy piszczałek, stanowiącej drugą kondygnację, dekorowanej rzeźbami figuralnymi. Na gzymsie wieńczącym pola międzywieżyczkowe znajdują się nazwiska fundatorów prospektu. Są to: po lewej Michael Lichotius – proboszcz kościoła w [[ewim:Pasym|Pasymiu]] w latach 1729 -1760, po prawej Friedrich.

==Bibliografia==
#Łyjak, Wiktor Z.: ''Jedno oblicze a trzy odsłony organów w Pasymiu'' / Wiktor Z. Łyjak // „Warmińsko-Mazurski Biuletyn Konserwatorski”. – R. 3 (2001), s. 181-188.
#Olkowska, Ewa: ''Prospekt organowy z Pasymia'' / Ewa Olkowska // „Warmińsko-Mazurski Biuletyn Konserwatorski”. – R. 4 (2002), s. 104-109.

==Przypisy==
<references/>

[[Category:Rzemiosło artystyczne]]
[[Category:Zabytki techniki]]
[[Category:Historia kultury]]
[[Category:Powiat szczycieńskim]]
[[Category:1301-1400]]

← poprzednia wersja		Wersja z 08:13, 1 wrz 2015
Linia 1:		Linia 1:
−	[[Image: ~~organy_ewangelicki_pasym_1.jpg\|thumb\|right\|250px\|Źródło: [http://www.pasym-parafia.pl/ www.~~pasym~~-parafia.pl/] ]]~~	+	[[Image: pasym ewang.jpg\|thumb\|right\|250px\|Fot. Mieczysław Kalski]]
−
−	~~[[Image: organy_ewangelicki_pasym_2~~.jpg\|thumb\|right\|250px\|~~Źródło: E. Olkowska, ''Prospekt organowy z Pasymia'', „Warmińsko-Mazurski Biuletyn Konserwatorski” R. 4 (2002), s. 104~~.]]

	Zabytek techniki z początku XVIII wieku, znajdujący się w [[Kościół ewangelicko-augsburski w Pasymiu \|kościele ewangelicko-augsburskim w Pasymiu]].		Zabytek techniki z początku XVIII wieku, znajdujący się w [[Kościół ewangelicko-augsburski w Pasymiu \|kościele ewangelicko-augsburskim w Pasymiu]].

@@ Linia 1: / Linia 1: @@
-[[Image: organy_ewangelicki_pasym_1.jpg|thumb|right|200px|Źródło: [http://www.pasym-parafia.pl/ www.pasym-parafia.pl/] ]]
+[[Image: organy_ewangelicki_pasym_1.jpg|thumb|right|250px|Źródło: [http://www.pasym-parafia.pl/ www.pasym-parafia.pl/] ]]
-[[Image: organy_ewangelicki_pasym_2.jpg|thumb|right|200px|Źródło: E. Olkowska, ''Prospekt organowy z Pasymia'', „Warmińsko-Mazurski Biuletyn Konserwatorski” R. 4 (2002), s. 104.]]
+[[Image: organy_ewangelicki_pasym_2.jpg|thumb|right|250px|Źródło: E. Olkowska, ''Prospekt organowy z Pasymia'', „Warmińsko-Mazurski Biuletyn Konserwatorski” R. 4 (2002), s. 104.]]
 Zabytek techniki z początku XVIII wieku, znajdujący się w [[Kościół ewangelicko-augsburski w Pasymiu |kościele ewangelicko-augsburskim w Pasymiu]].

@@ Linia 6: / Linia 6: @@
 ==Historia==
-Pierwsza wzmianka o istniejących w tym kościele organach pochodzi z 1705 roku. W związku z planowaną budową nowego instrumentu dokonano wówczas wyceny urządzenia już istniejącego. Wykonawca, w ramach części ekwiwalentu za pracę, miał przejąć materiał z wcześniejszego instrumentu. Nowe organy zamówiono w pracowni [[ewim:Jahann Jozue Mosengel |Jahanna Jozuego Mosengela]]<ref>Jozue Mosengel jest autorem organów wykonanych w 1721 roku dla [[Bazylika Mniejsza Nawiedzenia Najświętszej Maryi Panny w Świętej Lipce|kościoła p.w. Nawiedzenia Najświętszej Marii Panny w Świętej Lipce]].</ref> w Królewcu. Dokładny czas ich powstania nie jest znany. Przypuszcza się jedynie, że prace trwały kilka miesięcy i zakończono je jeszcze w 1705 roku. Podstawę pod chór, gdzie instrument miał być ustawiony, wymurował Adam Winkelmann, natomiast prace stolarskie wykonał Peter Schultz. W kolejnych latach przyozdabiano szafę organową. Prace malarskie wykonano dopiero w 1744 roku, co uwieczniono na prospekcie, umieszczając tam datę. To też było przyczyną wieloletniego zamieszania we właściwym ustaleniu czasu powstania samego instrumentu. Organy przetrwały do początku XX wieku. W 1902 roku, na zlecenie pasymskiego kolegium kościelnego, nowy instrument wykonał [[ewim:Carl Novak|Carl Novak]] z [[ewim:Królewiec|Królewca]]. Umieścił on nowe urządzenie w starej obudowie po organach Mosengela, nie usuwając dawnych prospektowych piszczałek, które od tej pory pełnić zaczęły jedynie rolę dekoracyjną. Po II wojnie światowej brak należytego użytkowania i konserwacji spowodował, że organy w szybkim stopniu niszczały. W latach 70-tych poddano częściowej konserwacji jedynie prospekt organowy. Dopiero w połowie lat 90-tych XX wieku podjęto decyzję o odrestaurowaniu instrumentu Mosengela oraz całościowej konserwacji prospektu. Urządzenie z fabryki Carla Novaka odstąpiono parafii Starokatolickiego Kościoła Mariawitów w Cegłowie koło Mińska Mazowieckiego. Inauguracja przeniesionego instrumentu odbyła się 12 listopada 2000 roku.
+Pierwsza wzmianka o istniejących w tym kościele organach pochodzi z 1705 roku. W związku z planowaną budową nowego instrumentu dokonano wówczas wyceny urządzenia już istniejącego. Wykonawca, w ramach części ekwiwalentu za pracę, miał przejąć materiał z wcześniejszego instrumentu. Nowe organy zamówiono w pracowni [[ewim:Jahann Jozue Mosengel |Jahanna Jozuego Mosengela]]<ref>Jozue Mosengel jest autorem organów wykonanych w 1721 roku dla [[Bazylika Mniejsza Nawiedzenia Najświętszej Maryi Panny w Świętej Lipce|kościoła pw. Nawiedzenia Najświętszej Marii Panny w Świętej Lipce]].</ref> w Królewcu. Dokładny czas ich powstania nie jest znany. Przypuszcza się jedynie, że prace trwały kilka miesięcy i zakończono je jeszcze w 1705 roku. Podstawę pod chór, gdzie instrument miał być ustawiony, wymurował Adam Winkelmann, natomiast prace stolarskie wykonał Peter Schultz. W kolejnych latach przyozdabiano szafę organową. Prace malarskie wykonano dopiero w 1744 roku, co uwieczniono na prospekcie, umieszczając tam datę. To też było przyczyną wieloletniego zamieszania we właściwym ustaleniu czasu powstania samego instrumentu. Organy przetrwały do początku XX wieku. W 1902 roku, na zlecenie pasymskiego kolegium kościelnego, nowy instrument wykonał [[ewim:Carl Novak|Carl Novak]] z [[ewim:Królewiec|Królewca]]. Umieścił on nowe urządzenie w starej obudowie po organach Mosengela, nie usuwając dawnych prospektowych piszczałek, które od tej pory pełnić zaczęły jedynie rolę dekoracyjną. Po II wojnie światowej brak należytego użytkowania i konserwacji spowodował, że organy w szybkim stopniu niszczały. W latach 70-tych poddano częściowej konserwacji jedynie prospekt organowy. Dopiero w połowie lat 90-tych XX wieku podjęto decyzję o odrestaurowaniu instrumentu Mosengela oraz całościowej konserwacji prospektu. Urządzenie z fabryki Carla Novaka odstąpiono parafii Starokatolickiego Kościoła Mariawitów w Cegłowie koło Mińska Mazowieckiego. Inauguracja przeniesionego instrumentu odbyła się 12 listopada 2000 roku.
 ==Opis==

@@ Linia 30: / Linia 30: @@
 [[Category:Historia kultury]]
 [[Category:Powiat szczycieński]]
 [[Category:1301-1400]]

@@ Linia 10: / Linia 10: @@
 ==Opis==
 Organy są wyposażone w trakturę mechaniczną i klapowe, tradycyjne wiatrownice. Piszczałki wykonano z drewna sosnowego, świerkowego, dębowego i stopu cyny. Ozdobny stół gry posiada jedną klawiaturę ręczną o 45 klawiszach, z tak zwaną krótką oktawą w basie. Na zestaw brzmieniowy składa się 12 głosów, a ich nazwy znajdują się obok kutych z żelaza kluczy rejestrowych, umieszczonych w dwóch rzędach. Pierwotnie instrument zaopatrywany był w sprężone powietrze przez cztery miechy. Po renowacji zainstalowano w nich dmuchawę elektryczną. Konstrukcja prospektu zbudowana została na zasadzie zwartego bloku, o przewadze elementów pionowych bez wyodrębnionego pozytywu. Szafa organowa jest dwukondygnacyjna, trójosiowa, złożona z wysokiego płaskiego cokołu w pierwszej kondygnacji i trójwieżyczkowej obudowy piszczałek, stanowiącej drugą kondygnację, dekorowanej rzeźbami figuralnymi. Na gzymsie wieńczącym pola międzywieżyczkowe znajdują się nazwiska fundatorów prospektu. Są to: po lewej Michael Lichotius – proboszcz kościoła w [[ewim:Pasym|Pasymiu]] w latach 1729 -1760, po prawej Friedrich.
 ==Bibliografia==
@@ Linia 19: / Linia 26: @@
 [[Category:Rzemiosło artystyczne]]
 [[Category:Zabytki techniki]]
 [[Category:Historia kultury]]
 [[Category:Powiat szczycieński]]
 [[Category:1301-1400]]