Pałac w Judytach - Historia wersji

Konrad o 06:54, 13 kwi 2015

2015-04-13T06:54:58Z

Konrad o 10:24, 2 lut 2015

2015-02-02T10:24:02Z

Arom2001 o 10:25, 20 lis 2014

2014-11-20T10:25:42Z

Arom2001 o 10:23, 20 lis 2014

2014-11-20T10:23:02Z

LPF o 15:48, 9 sie 2014

2014-08-09T15:48:23Z

Arom2001 o 07:31, 21 lip 2014

2014-07-21T07:31:47Z

Arom2001 o 12:25, 20 mar 2014

2014-03-20T12:25:10Z

Arom2001 o 09:29, 4 mar 2014

2014-03-04T09:29:10Z

Arom2001 o 09:28, 4 mar 2014

2014-03-04T09:28:29Z

Arom2001: Utworzył nową stronę „[[Image: palac_judyty_1.jpg|thumb|right|250px| Fot. z lat 1900-1911.
Źródło: [http://www.bildarchiv-ostpreussen.de/suche/index.html.po#!start=1 www.bildarchiv-ost…”

2014-03-04T09:25:07Z

Utworzył nową stronę „[[Image: palac_judyty_1.jpg|thumb|right|250px| Fot. z lat 1900-1911. Źródło: [http://www.bildarchiv-ostpreussen.de/suche/index.html.po#!start=1 www.bildarchiv-ost…”

Nowa strona

[[Image: palac_judyty_1.jpg|thumb|right|250px| Fot. z lat 1900-1911. Źródło: [http://www.bildarchiv-ostpreussen.de/suche/index.html.po#!start=1 www.bildarchiv-ostpreussen.de] Nr id. 38561.]]
[[Image: palac_judyty_2.jpg|thumb|right|250px| Dawne wnętrze. Źródło: [http://www.ostpreussen.net/ostpreussen/orte.php?stadt=132 www.ostpreussen.net] ]]
[[Image: palac_judyty_3.jpg|thumb|right|250px| Elewacja frontowa. Źródło: [http://studio.wp.pl/i,P4200053,mid,930864,foto.html?ticaid=1124e8 www.studio.wp.pl] ]]
[[Image: palac_judyty_4.jpg|thumb|right|250px| Herb rodu von Kuenheim. Źródło: [http://www.polskiezabytki.pl/m/obiekt/6799/Judyty/ www.polskiezabytki.pl] ]]
[[Image: palac_judyty_5.jpg|thumb|right|250px| Herb rodu von Kuenheim. Źródło: [http://www.polskaniezwykla.pl/web/place/gallery,1,4307.html www.polskaniezwykla.pl] ]]

Zabytek architektury wzniesiony w drugiej połowie XIX wieku.

==Lokalizacja==
Rezydencja została wybudowana na terenie wsi [[ewim:Judyty|Judyty]] (niem. Juditten), pomiędzy dawnym parkiem (w części północno-wschodniej), a kompleksem zabudowań gospodarczych (po stronie południowej i zachodniej). Wieś położona jest w gminie [[ewim:Sępopol|Sępopol]], w powiecie bartoszyckim (18 km na północny-wschód od [[ewim:Bartoszyc|Bartoszyce]]).

==Historia==
Majątek ziemski znajdował się w tym miejscu już w czasach krzyżackich. Jako pierwszych jego właścicieli wymienia się rodzinę von Lasgewang. W XVI wieku dobra znalazły się w posiadaniu rodu von Kunheim, jego przedstawiciele mieszkali tu aż do 1945 roku. Rozkwit posiadłości nastąpił na początku XVIII wieku, za czasów Marii Elizabeth von Kunheim. Przeprowadziła ona duże inwestycje budowlane, z których zachowała się do dziś wozownia. Na jej północnej ścianie znajduje się płaskorzeźba przedstawiająca św. Judytę z inicjałami M.E. i datą 1733. W tym czasie najprawdopodobniej wzniesiono również dwór. Nie zachowały się jednak żadne informacje na jego temat. Obecny pałac powstał w latach 1862–1863, za czasów Wilhelma von Kunheim. W 1909 roku rodzina zmieniła nazwisko na Kuenheim. Po drugiej wojnie światowej majątek został włączony w skład Państwowej Stadniny Koni w Liskach. W pałacu urządzono przedszkole, świetlicę, a na piętrze mieszkania. Pod koniec lat 80-tych XX wieku budynek został opuszczony. Na początku lat 90-tych przejęła go Agencja Własności Rolnej Skarbu Państwa. W 1998 roku, wraz z parkiem i zabudowaniami gospodarczymi, został zakupiony przez prywatnego właściciela, w którego rękach pozostaje do dnia dzisiejszego.

==Opis==
Pałac wzniesiono w stylu neogotyckim i klasycystycznym. Jest to budowla posadowiona na planie prostokąta, dwukondygnacyjna, wysoko podpiwniczona z ryzalitami w elewacji frontowej i ogrodowej. Pierwszy poprzedzony został przedsionkiem arkadowym i zwieńczony kartuszem z herbem Kuenheimów (mniejszy herb znajduje się nad drzwiami frontowymi), w drugim usytuowano duży taras – na poziomie pierwszej kondygnacji i mniejszy – na wysokości pierwszego piętra. Elewacje budynku obłożono cegłą klinkierową. Całość nakryto dachem czterospadowym, prawie płaskim. We wnętrzu zachowały się pozostałości danego wyposażenia, w tym m.in. kominek i trzy piece z dekoracją neogotycką. Przy podjeździe do pałacu znajdują się dwa naturalnej wielkości lwy (czuwający i śpiący), zakupione przez właścicieli na wystawie w Paryżu w 1889 roku. Odlano je z brązu w 1822 roku w Gliwicach, według projektu Christian Daniel Rauch z Berlina. W otoczeniu pałacu znajdują się pozostałości dawnego parku krajobrazowego, z dużym ogrodem. Zabudowania gospodarczo-inwentarskie należą do Stadniny Koni w Liskach.

==Ciekawostki==
*W majątku znajdowała się jedna z najstarszych stadnin koni w [[ewim:Prusy Wschodnie| Prusach Wschodnich]], słynąca z hodowli koni czystej rasy trakeńskiej.
*W 1928 roku w majątku urodził się Eberhard von Kuenheim, jeden z twórców potęgi koncernu samochodowego BMW (1970-1993 – dyrektor generalny, 1993-1999 – prezes rady nadzorczej). Okres jego zarządzania firmą nazywany został „erą Kuenheima”.
*Pozostałości cennego wyposażenia pałacu znajdują się obecnie w [[Muzeum Warmii i Mazur w Olsztynie]]. Jest tam m.in. portret [[Portret Fanny von Kunheim z pałacu w Judytach| Fanny von Kunheim]] (1820-1865, z domu von der Groeben, żony Wilhelma von Kunheim) z 1857 roku. Inny portret, Jana Ernesta von Kunheim (1730–1818), wykonany pod koniec XVIII wieku, znajduje się w [[Muzeum im. Wojciecha Kętrzyńskiego w Kętrzynie| Muzeum w Kętrzynie]].

==Bibliografia==
#ab: ''Tu urodził się twórca potęgi BMW'' / ab // „Gazeta Olsztyńska”. - 2012, nr 99, dod. „Wydanie Magazynowe”, s. 3.
#Jackiewicz-Garniec, Małgorzata: ''Pałace i dwory dawnych Prus Wschodnich: dobra utracone czy ocalone'' / Małgorzata Jackiewicz-Garniec, Mirosław Garniec. - Olsztyn : Wspólnota Kulturowa Borussia, 1999. – S. 162-165.
#Skurzyński, Piotr: ''Warmia i polskie Dolne Prusy: przewodnik turystyczny'' / Piotr Skurzyński. - Gdynia : Wydawnictwo Region, 2012. – S. 161.

==Zobacz też==
*''Pałac w Judytach, materiał zamieszczony na stronie internetowej [http://gci.bartoszyce.pl/mapa/palac-w-judytach/ www.gci.bartoszyce.pl] [dostęp 04.03.2014 r.]

[[Category:Obiekty architektury]]
[[Category:Historia kultury]]
[[Category:Powiat bartoszycki]]
[[Category:1801-1900]]

← poprzednia wersja		Wersja z 06:54, 13 kwi 2015
Linia 1:		Linia 1:
−	[[Image: palac_judyty_3a.jpg\|thumb\|right\|~~250px~~\| Fot. Mieczysław Kalski.]]	+	[[Image: palac_judyty_3a.jpg\|thumb\|right\|290px\| Fot. Mieczysław Kalski.]]
−	~~[[Image: palac_judyty_4.jpg\|thumb\|right\|250px\| Herb rodu von Kuenheim. Fot. Andrzej K.<br>Źródło: [http://www.polskiezabytki.pl/m/obiekt/6799/Judyty/ www.polskiezabytki.pl] ]]~~
−	~~[[Image: palac_judyty_1.jpg\|thumb\|right\|250px\| Fot. z lat 1900-1911.<br>Źródło: [http://www.bildarchiv-ostpreussen.de/suche/index.html.po#!start=1 www.bildarchiv-ostpreussen.de] Nr id. 38561.]]~~
−	~~[[Image: palac_judyty_2.jpg\|thumb\|right\|250px\| Dawne wnętrze.<br>Źródło: [http://www.ostpreussen.net/ostpreussen/orte.php?stadt=132 www.ostpreussen.net] ]]~~
−
	Zabytek architektury wzniesiony w drugiej połowie XIX wieku.		Zabytek architektury wzniesiony w drugiej połowie XIX wieku.

@@ Linia 1: / Linia 1: @@
 [[Image: palac_judyty_3a.jpg|thumb|right|250px| Fot. Mieczysław Kalski.]]
 [[Image: palac_judyty_4.jpg|thumb|right|250px|  Herb rodu von Kuenheim. Fot. Andrzej K.<br>Źródło: [http://www.polskiezabytki.pl/m/obiekt/6799/Judyty/ www.polskiezabytki.pl] ]]
 [[Image: palac_judyty_1.jpg|thumb|right|250px| Fot. z lat 1900-1911.<br>Źródło: [http://www.bildarchiv-ostpreussen.de/suche/index.html.po#!start=1 www.bildarchiv-ostpreussen.de] Nr id. 38561.]]
 [[Image: palac_judyty_2.jpg|thumb|right|250px| Dawne wnętrze.<br>Źródło: [http://www.ostpreussen.net/ostpreussen/orte.php?stadt=132 www.ostpreussen.net] ]]

@@ Linia 1: / Linia 1: @@
-[[Image: palac_judyty_3.jpg|thumb|right|250px| Elewacja frontowa.<br>Źródło: [http://studio.wp.pl/i,P4200053,mid,930864,foto.html?ticaid=1124e8 www.studio.wp.pl] ]]
+[[Image: palac_judyty_3a.jpg|thumb|right|250px| Fot. Mieczysław Kalski.]]
 [[Image: palac_judyty_4.jpg|thumb|right|250px|  Herb rodu von Kuenheim. Fot. Andrzej K.<br>Źródło: [http://www.polskiezabytki.pl/m/obiekt/6799/Judyty/ www.polskiezabytki.pl] ]]
 [[Image: palac_judyty_5.jpg|thumb|right|250px| Lwy strzegące pałacu.<br>Źródło: [http://www.polskaniezwykla.pl/web/place/gallery,1,4307.html www.polskaniezwykla.pl] ]]

@@ Linia 1: / Linia 1: @@
 [[Image: palac_judyty_3.jpg|thumb|right|250px| Elewacja frontowa.<br>Źródło: [http://studio.wp.pl/i,P4200053,mid,930864,foto.html?ticaid=1124e8 www.studio.wp.pl] ]]
-[[Image: palac_judyty_4.jpg|thumb|right|250px| Herb rodu von Kuenheim.<br>Źródło: [http://www.polskiezabytki.pl/m/obiekt/6799/Judyty/ www.polskiezabytki.pl] ]]
+[[Image: palac_judyty_4.jpg|thumb|right|250px|  Herb rodu von Kuenheim. Fot. Andrzej K.<br>Źródło: [http://www.polskiezabytki.pl/m/obiekt/6799/Judyty/ www.polskiezabytki.pl] ]]
 [[Image: palac_judyty_5.jpg|thumb|right|250px| Lwy strzegące pałacu.<br>Źródło: [http://www.polskaniezwykla.pl/web/place/gallery,1,4307.html www.polskaniezwykla.pl] ]]
 [[Image: palac_judyty_1.jpg|thumb|right|250px| Fot. z lat 1900-1911.<br>Źródło: [http://www.bildarchiv-ostpreussen.de/suche/index.html.po#!start=1 www.bildarchiv-ostpreussen.de] Nr id. 38561.]]

@@ Linia 1: / Linia 1: @@
 [[Image: palac_judyty_3.jpg|thumb|right|250px| Elewacja frontowa.<br>Źródło: [http://studio.wp.pl/i,P4200053,mid,930864,foto.html?ticaid=1124e8 www.studio.wp.pl] ]]
 [[Image: palac_judyty_4.jpg|thumb|right|250px| Herb rodu von Kuenheim.<br>Źródło: [http://www.polskiezabytki.pl/m/obiekt/6799/Judyty/ www.polskiezabytki.pl] ]]
 [[Image: palac_judyty_5.jpg|thumb|right|250px| Lwy strzegące pałacu.<br>Źródło: [http://www.polskaniezwykla.pl/web/place/gallery,1,4307.html www.polskaniezwykla.pl] ]]
 Zabytek architektury wzniesiony w drugiej połowie XIX wieku.

@@ Linia 8: / Linia 8: @@
 ==Lokalizacja==
-Rezydencja została wybudowana na terenie wsi [[ewim:Judyty|Judyty]] (niem. Juditten), pomiędzy dawnym parkiem (w części północno-wschodniej), a kompleksem zabudowań gospodarczych (po stronie południowej i zachodniej). Wieś położona jest w [[ewim:Gmina Sępopol| gminie Sępopol]], w [[ewim:Powiat bartoszycki| powiecie bartoszyckim]] (18 km na północny-wschód od [[ewim:Bartoszyc|Bartoszyce]]).
+Rezydencja została wybudowana na terenie wsi [[ewim:Judyty|Judyty]] (niem. Juditten), pomiędzy dawnym parkiem (w części północno-wschodniej), a kompleksem zabudowań gospodarczych (po stronie południowej i zachodniej). Wieś położona jest w [[ewim:Sępopol (gmina miejsko-wiejska)| gminie Sępopol]], w [[ewim:Powiat bartoszycki| powiecie bartoszyckim]] (18 km na północny-wschód od [[ewim:Bartoszyc|Bartoszyce]]).
 ==Historia==
@@ Linia 29: / Linia 29: @@
 *''Pałac w Judytach, materiał zamieszczony na stronie internetowej [http://gci.bartoszyce.pl/mapa/palac-w-judytach/ www.gci.bartoszyce.pl] [dostęp 04.03.2014 r.]
-[[Category:Obiekty architektury]]
+[[Category:Pałace i dwory]]
-[[Category:Historia kultury]]
+[[Category:Sępopol (gmina miejsko-wiejska)]]
 [[Category:Powiat bartoszycki]]
-[[Category:1801-1900]]
+[[Category:1801-1918]]

@@ Linia 11: / Linia 11: @@
 ==Historia==
-Majątek ziemski znajdował się w tym miejscu już w czasach krzyżackich. Jako pierwszych jego właścicieli wymienia się rodzinę von Lasgewang. W XVI wieku dobra znalazły się w posiadaniu rodu von Kunheim, jego przedstawiciele mieszkali tu aż do 1945 roku. Rozkwit posiadłości nastąpił na początku XVIII wieku, za czasów Marii Elizabeth von Kunheim. Przeprowadziła ona duże inwestycje budowlane, z których zachowała się do dziś wozownia. Na jej północnej ścianie znajduje się płaskorzeźba przedstawiająca św. Judytę z inicjałami M.E. i datą 1733. W tym czasie najprawdopodobniej wzniesiono również dwór. Nie zachowały się jednak żadne informacje na jego temat. Obecny pałac powstał w latach 1862–1863, za czasów Wilhelma von Kunheim. W 1909 roku rodzina zmieniła nazwisko na Kuenheim. Po drugiej wojnie światowej majątek został włączony w skład Państwowej Stadniny Koni w Liskach. W pałacu urządzono przedszkole, świetlicę, a na piętrze mieszkania. Pod koniec lat 80-tych XX wieku budynek został opuszczony. Na początku lat 90-tych przejęła go Agencja Własności Rolnej Skarbu Państwa. W 1998 roku, wraz z parkiem i zabudowaniami gospodarczymi, został zakupiony przez prywatnego właściciela, w którego rękach pozostaje do dnia dzisiejszego.
+Majątek ziemski znajdował się w tym miejscu już w czasach krzyżackich. Jako pierwszych jego właścicieli wymienia się rodzinę von Lasgewang. W XVI wieku dobra znalazły się w posiadaniu rodu von Kunheim, jego przedstawiciele mieszkali tu aż do 1945 roku. Rozkwit posiadłości nastąpił na początku XVIII wieku, za czasów Marii Elizabeth von Kunheim. Przeprowadziła ona duże inwestycje budowlane, z których zachowała się do dziś wozownia. Na jej północnej ścianie znajduje się płaskorzeźba przedstawiająca św. Judytę z inicjałami M.E. i datą 1733. W tym czasie najprawdopodobniej wzniesiono również dwór. Nie zachowały się jednak żadne informacje na jego temat. Obecny pałac powstał w latach 1862–1863, za czasów Wilhelma von Kunheim. W 1909 roku rodzina zmieniła nazwisko na Kuenheim. Po drugiej wojnie światowej majątek został włączony w skład Państwowej Stadniny Koni w [[ewim:Liski (gmina Sępopol) |Liskach]]. W pałacu urządzono przedszkole, świetlicę, a na piętrze mieszkania. Pod koniec lat 80-tych XX wieku budynek został opuszczony. Na początku lat 90-tych przejęła go Agencja Własności Rolnej Skarbu Państwa. W 1998 roku, wraz z parkiem i zabudowaniami gospodarczymi, został zakupiony przez prywatnego właściciela, w którego rękach pozostaje do dnia dzisiejszego.
 ==Opis==
-Pałac wzniesiono w stylu neogotyckim i klasycystycznym. Jest to budowla posadowiona na planie prostokąta, dwukondygnacyjna, wysoko podpiwniczona z ryzalitami w elewacji frontowej i ogrodowej. Pierwszy poprzedzony został przedsionkiem arkadowym i zwieńczony kartuszem z herbem Kuenheimów (mniejszy herb znajduje się nad drzwiami frontowymi), w drugim usytuowano duży taras – na poziomie pierwszej kondygnacji i mniejszy – na wysokości pierwszego piętra. Elewacje budynku obłożono cegłą klinkierową. Całość nakryto dachem czterospadowym, prawie płaskim. We wnętrzu zachowały się pozostałości danego wyposażenia, w tym m.in. kominek i trzy piece z dekoracją neogotycką. Przy podjeździe do pałacu znajdują się dwa naturalnej wielkości lwy (czuwający i śpiący), zakupione przez właścicieli na wystawie w Paryżu w 1889 roku. Odlano je z brązu w 1822 roku w Gliwicach, według projektu Christian Daniel Rauch z Berlina. W otoczeniu pałacu znajdują się pozostałości dawnego parku krajobrazowego, z dużym ogrodem. Zabudowania gospodarczo-inwentarskie należą do Stadniny Koni w Liskach.
+Pałac wzniesiono w stylu neogotyckim i klasycystycznym. Jest to budowla posadowiona na planie prostokąta, dwukondygnacyjna, wysoko podpiwniczona z ryzalitami w elewacji frontowej i ogrodowej. Pierwszy poprzedzony został przedsionkiem arkadowym i zwieńczony kartuszem z herbem Kuenheimów (mniejszy herb znajduje się nad drzwiami frontowymi), w drugim usytuowano duży taras – na poziomie pierwszej kondygnacji i mniejszy – na wysokości pierwszego piętra. Elewacje budynku obłożono cegłą klinkierową. Całość nakryto dachem czterospadowym, prawie płaskim. We wnętrzu zachowały się pozostałości danego wyposażenia, w tym m.in. kominek i trzy piece z dekoracją neogotycką. Przy podjeździe do pałacu znajdują się dwa naturalnej wielkości lwy (czuwający i śpiący), zakupione przez właścicieli na wystawie w Paryżu w 1889 roku. Odlano je z brązu w 1822 roku w Gliwicach, według projektu Christian Daniel Rauch z Berlina. W otoczeniu pałacu znajdują się pozostałości dawnego parku krajobrazowego, z dużym ogrodem. Zabudowania gospodarczo-inwentarskie należą do Stadniny Koni w [[ewim:Liski (gmina Sępopol) |Liskach]].
 ==Ciekawostki==